Concerten 16 en 17 maart 2019 | Breslau en de Lage Landen

Een Hanze-vesper

Dit jaar bestaat Capella Groningen 30 jaar. Dat vieren wij met een feestelijk jaarprogramma van bijzondere concerten rond één thema: muziek en de Hanze.

Muziek was voor de Hanzesteden één van de middelen om welvaart te tonen aan handelspartners en concurrerende steden. De goed bereisbare handelsroutes, in combinatie met de vraag naar muziek in de steden, gaven musici de gelegenheid om op pad te gaan voor een muzikale opleiding of voor werk. Bovendien maakte het handelsnetwerk een grote verspreiding van bladmuziek mogelijk. Het kan haast niet anders dan dat de infrastructuur van de Hanze een sleutelrol heeft gespeeld in de internationale verspreiding van muziek en muzikale stijlen. In de Hanzestad Breslau, tegenwoordig het Poolse Wrocław, kruisten twee belangrijke handelsroutes: de Via Regia, die via steden als Frankfurt en Leipzig van oost naar west leidde en de noord-zuid Barnsteenroute, van Gdansk aan de Oostzee naar Italië. Door deze positie groeide de stad uit tot een belangrijk economisch en cultureel centrum. Er zijn veel historische muziekhandschriften uit Breslau overgeleverd. Daarin is vooral grootmeester Orlando di Lasso goed vertegenwoordigd, naast andere meesters uit de Lage Landen, Italië en Duitsland. Invloed van hun muziek is terug te vinden in het werk van lokale Breslause tijdgenoten. 

Ons programma is ontleend aan de muziekhandschriften van de Elisabethkerk in Breslau en vormgegeven als een 16e-eeuwse Vesper (preciezer een vesper ‘de Confessore’, aansluitend bij de uitvoeringsdatum 17 maart). De psalmcomposities voor de Vesper zijn van beroemde componisten als Di Lasso, Clemens non Papa en Palestrina. Naar het historische gebruik om in een vesper in plaats van antifonen na elke psalm een motet uit te voeren, wordt elke psalm gevolgd door een compositie van een lokale Breslause componist. Eén daarvan (van Simon Lyra) is alleen in de Breslause handschriften overgeleverd en beleeft in ons concert hoogstwaarschijnlijk de eerste uitvoering in de moderne tijd.

De Vesper wordt compleet gemaakt met een Magnificat van de Breslause componist Thomas Stoltzer, die indertijd al tot ver buiten de eigen stad beroemd was.

Peter Westerbrink(vaste organist van de Der Aa-kerk in Groningen en gespecialiseerd in Noord-Duitse orgelmuziek en de orgelcultuur van de Hanze) zal voorafgaand aan elke psalm, opnieuw op de plaats van antifonen, een muzikale reis vanuit Amsterdam langs verschillende Hanzesteden naar het oosten maken met werken van componisten van de invloedrijke Noord-Duitse Orgelschool (Sweelinck en zijn navolgers in de Noord-Duitse Hanzesteden). Hij bespeelt hierbij de hoofdorgels van Der Aa-kerk en Hippolytuskerk, als een eerbetoon aan de belangrijke plaats die orgelmuziek in de Hanzesteden heeft gehad en aan de vele prachtige orgels die in de bloeitijd van de Hanze in de steden gebouwd zijn.

2019 Capella’s Hanzejaar! Viert u het met ons mee?

  • 16 maart 2019 Der Aa-kerk Groningen, aanvang 20.15
  • 17 maart 2019 Hippolytuskerk Middelstum, aanvang 15.00 uur

Kaartreservering: reserveringen@capellagroningen.nl of 050-3095698.(

Toegang: aan de kerk € 14; voorverkoop/reservering € 12; jonger dan 12 jaar gratis / tot 18 jaar en studenten (collegekaart) € 5

Concerten 17 en 18 november 2018 | Miserere – Gallus en Praagse tijdgenoten

Sloveense wortels, gerijpt volgens Vlaamse traditie en naar Frans recept op smaak gebracht met verse Italiaanse kruiden. Het klinkt als een culinair experiment, maar het betreft de muziek van Jacobus Gallus (of: Jacob Handl), een van de grootste componisten van de late renaissance. Gallus is minder bekend dan tijdgenoten als Lassus en Gabrieli. Maar zijn muziek, die op creatieve wijze de internationale stromingen van zijn tijd combineert, verdient minstens dezelfde aandacht.

Gallus publiceerde zijn missen in Praag in de tijd dat hij daar cantor was aan de St. Jan na Brzehu. In dezelfde periode verhuisde keizer Rudolf II het Habsburgse hof van Wenen naar Praag. Daarmee werd de stad plotseling een muzikaal centrum van wereldformaat, met componisten en musici uit heel Europa, waaronder Rudolphs illustere kapelmeester Phillippe de Monte.

Capella Groningen voert van Gallus de Missa sopra Sancta Maria uit, een parodiemis gebaseerd op het motet Sancta Maria, virgo virginum van Philippe Verdelot. Ook dit motet staat op het programma. Motieven uit het motet vormen de basis voor de gehele mis. Maar door de variatie, die Gallus daarin aanbrengt, krijgt elk gedeelte een eigen karakter, dat aansluit bij de betekenis van de tekst. Het programma wordt aangevuld met werken van componisten die in dienst waren van het hof in Praag. Het meest omvangrijke daarvan is de Litania Deiparae virginis Mariae van Jacobus Regnart. Inhoudelijk sluit deze litanie, geschreven in de toen nieuwe declamatorische stijl, aan bij het motet van Verdelot. Van beide is de strekking: Heilige Maria, help ons. De thematiek van smeekbede en troost komt terug in de overige stukken op het programma, dat daarom de titel Miserere heeft gekregen. De meeste werken staan in de oude polyfone traditie, maar zijn met complexe ritmes en uitgebreide chromatiek verrassend expressief voor hun tijd. Omdat één van de uitvoeringen plaatsvindt op 11 november is er ook een gebed tot Martinus opgenomen, als ludieke tegenhanger van de vele Sint Maartensliederen die dezelfde avond gezongen zullen worden.

Luitist Israel Golani zal in Groningen en Middelstum zijn medewerking verlenen aan dit concert.

Benieuwd geworden naar een kijkje in de muzikale keuken van Praag aan het einde van de 16eeeuw? Capella Groningen biedt u in dit concert een smaakvolle combinatie van relatief onbekende, maar prachtige muziek.

Toegang voor beide concerten: aan de kerk € 14; voorverkoop/reservering € 12; jonger dan12 jaar gratis / tot 18 jaar en studenten (collegekaart) € 5.
Kaarten reserveren op reserveringen@capellagroningen.nl of telefoon 050-3095698

Dit concert wordt ook uitgevoerd in de Magnuskerk van Bellingwolde onder auspiciën van de Concertcommissie Magnuskerk Bellingwolde, op 11 november aanvang 16 uur. Hiervoor kunnen geen kaarten gereserveerd worden. www.pkn-bellingwolde.nl/concerten

Concerten 9 en 10 juni 2018 | Renaissance – Wedergeboorte van oude muziek

Renaissance

Wedergeboorte van oude muziek

Hoe zou een componist als Purcell zijn muzikale ideeën vormgeven als hij in de 20eeeuw had geleefd? Wat voor harmonieën zou Bach geschreven hebben als hij Schönberg en Messiaen had gekend? Dat zullen we nooit weten. Maar dat de muziek van de oude meesters een prachtig uitgangspunt biedt voor moderne composities bewijst Capella Groningen in het programma ‘Renaissance’. Eeuwenoude muziek wordt uitgevoerd in nieuwe bewerkingen en beleeft zo als het ware een wedergeboorte in de moderne tijd.

De bewerkingen zijn van noordelijke componisten en passen in de klankrijke Scandinavische koortraditie. Van het beroemde Immortal Bachvan Knut Nysted tot Hear my prayervan Purcell/Sanström.

De oude componisten konden waarschijnlijk niet vermoeden dat hun muziek eeuwen later nog zo actueel zou zijn. Omdat indertijd vooral werk van levende componisten werd uitgevoerd, werd het overlijden van een componist als een groot verlies voor de muziekwereld gezien. Als contrast met de nieuwe bewerkingen worden in dit programma déplorations gezongen: klaagliederen van renaissancecomponisten over de dood van een overleden collega. Van de oudst overgeleverde déploration, Armes amoursvan Francois Andrieu, tot het beroemde Nymphes des Boisvan Josquin Desprez. Zo komt de sterfelijkheid van de componisten tegenover de onsterfelijkheid van hun muziek te staan.

Klarinettist/saxofonist Michael Moore zal de contrasterende stukken op het programma door improvisaties met elkaar verbinden. Daarnaast zal hij bij enkele van de klaagzangen ook improviserend samen met het koor optreden.

Het jaarlijkse zomerconcert is voor Capella Groningen een gelegenheid het publiek te verrassen met een bijzonder programma, waarin het koor zich van een heel andere kant laat zien dan bij de concerten door het jaar heen. Ook dit concert kan een unieke ervaring zijn voor iedereen met nieuwsgierige oren, maar geeft tegelijk genoeg te herkennen voor liefhebbers van traditionele oude muziek.

‘Zomer in Zeerijp’

Traditiegetrouw serveert Capella Groningen na afloop van het concert in Zeerijp een drankje met door koorleden gemaakte hapjes als afsluiting van het seizoen. Graag reserveren; de voorverkoopprijs is inclusief!

Toegang ‘Zomer in Zeerijp’ = concert & hapje & drankje: reserveren € 15; jonger dan 12 jaar € 3; tot 18 jaar & studenten tot 25 jaar (collegekaart) € 8

Toegang Anloo en alleen concert Zeerijp: aan de zaal € 14; bij reservering € 12; jonger dan 12 jaar gratis; tot 18 jaar & studenten tot 25 jaar (collegekaart) € 5

Kaarten reserveren op reserveringen@capellagroningen.nl

Dit jaar is ons concert in Zeerijp ingepast in het Jacobusfestival 2018 (http://www.bijjacobus.com). Kaartverkoop en afhalen bestelde kaarten vindt daarom plaats in het Dorpshuis Bij Jacobus tegenover de kerk.